يحيى دولت آبادى
شناسنامه 6
حيات يحيى ( فارسى )
يادآور مىشود كه جلد اول حيات يحيى يك قسمت مشتمل است بر گزارش ايام شباب و دوران تحصيل نويسنده و بقيهء آن تاريخ گوياى تأسيس و ايجاد فرهنگ نوين ايران است و جلد سوم آن دنبالهء حوادث مربوط بمشروطيت را حاكى است و جلد چهارم بمهاجرت مليون در اوايل جنگ بين المللى اول آغاز و تا انقراض سلطنت قاجاريه و دوران پادشاهى رضا خان امتداد دارد و بدين ترتيب چهار جلد كتاب مزبور يكدورهء كامل تاريخ سياسى ايران در نيم قرن اخير بشمار مىرود و در اينجا بمناسبت ، آثار ديگر پدر بزرگوارم را هم فهرستوار نام ميبرم كه آنچه از قلم شيواى او بيادگار مانده كتاب على اولين كتاب كلاسى است كه در ايران براى تدريس در مدارس جديد در 53 سال پيش نوشته شده و طبع و نشر گرديده ؛ دورهء زندگانى يا غصب حق اطفال - ارمغان يحيى - نهال ادب ايران حقيقى به زبان فرانسه - راهنماى انتخاب حقايق - تذكر حقيقت - داستان شهرناز - سرگذشت درويش چنته - لبخند فردوسى - گنگره نژادى - كتاب ارديبهشت در دو جلد - شرح احوال قائم مقام فراهانى - شرححال ميرزا تقى خان اميركبير - اصفهان و بيگانگان - مكتوب به آكادمى تربيت - اراده - رواننامه ( دو كتاب اخير از كتب فلسفى است كه بتقاضاى وزارت فرهنگ از فرانسه به فارسى ترجمه كردهاند ) آئين در ايران و زندگانى على ابن ابيطالب كه تا روز آخر عمر بنگارش آن اشتغال داشته و ناتمام ماند . از آثار مزبور كتابهاى سرگذشت درويش چنته - لبخند فردوسى - جلد دوم ارديبهشت اصفهان و بيگانگان - تربيت اراده - رواننامه - آئين در ايران - زندگانى على ابن ابيطالب تاكنون بچاپ نرسيده و بقيه هم كه چاپ شده نسخههاى آنها اينك كمياب گرديده . اما براى چاپ كتاب حاضر پدرم عكسهاى تاريخى گرد آورده بود لكن چون سه سال پيش كه برادر ناكامم مرحوم مهندس على اكبر دولتآبادى به اروپا رفت بعزم چاپ اين كتاب آنها را همراه خود برده و متأسفانه در همان روز ورود به بروكسل غفلتا بدرود حيات گفت ؛ عكسهاى مزبور از بين رفت و ناگزير بگراور كردن عكس بعضى از رجال عهد مشروطيت كه در دسترس عموم است در اين جلد اكتفا گرديد و هم در غلطگيرى چاپ كتاب چون دقت كافى به عمل آمده ديگر براى اغلاطى كه باز در آن راه يافته و همه جزيى است و هيچيك معنى را تغيير نمىدهد غلطنامه تنظيم نشد و در اينمقام از زحمات آقاى مرتضى پارسافر كه با علاقه و دقت در كار غلطگيرى كتاب كوشش كردهاند تشكر نموده در پايان سخن ، آرزو مىكنم هموطنان گرامى و خصوصا جوانان ايران از شرح زندگى و خلوص نيت و وطنپرستى نويسندهء اين كتاب سرمشق گرفته هريك بنوبه خود كوشش كنند با عمليات مثبت و از خودگذشتگيهاى روزافزون خدمات شايسته به ميهن عزيز كرده نام خود را در دفتر خدمتگزاران مملكت بنيكى ثبت نمايند . فروغ دولتآبادى